Η Κοινωνιολογική Προσέγγιση του Τουρισμού. Τουρισμός και Πολιτιστική Ταυτότητα. Αναπτυξιακές θεωρίες και πρότυπα τουρισμού. Οι Κοινωνικές Επιπτώσεις του Τουρισμού. Οικονομικές και Περιβαλλοντικές Επιπτώσεις του Τουρισμού. Τουρισμός και Κοινωνία: Μελλοντικές Τάσεις. Οικονομικές, Πολιτικές και Τεχνολογικές Τάσεις. Έννοια της παγκοσμιοποίησης. Έννοια της παγκόσμιας τουριστικής βιομηχανίας. Ο τουρισμός ως μοχλός ανάπτυξης της παγκόσμιας οικονομίας. Εναλλακτική και αειφόρος τουριστική ανάπτυξη. Προστασία της κουλτούρας. Διεθνείς οργανισμοί του τουρισμού. Η παγκοσμιοποίηση της τουριστικής ανάπτυξης και ο εντεινόμενος ανταγωνισμός. Αναπτυξιακές θεωρίες και πρότυπα τουρισμού. Παγκοσμιοποίηση, ανάπτυξη, εμπόριο. Πολιτικές, Μεταρρυθμίσεις και Οικονομική Στρατηγική. Βιομηχανικές δομές, επιχειρηματικές στρατηγικές και διεθνή παραδείγματα.
Μετά την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος οι φοιτητές αναμένεται να έχουν αποκτήσει και αναπτύξει:
Γνώσεις ώστε να μπορούν (α) να κατανοούν έννοιες όπως πολυπολιτισμικότητα, διαπολιτισμικότητα, επιπολιτισμός, αφομοίωση, ένταξη, ομοιογένεια, πλουραλισμός, στερεότυπα, διακρίσεις, ρατσισμός κ.α. (β) να κατανοούν τη σχέση μεταξύ πολιτισμού και επικοινωνίας, (γ) να γνωρίζουν τις βασικές θεωρίες για τη διαπολιτισμική επικοινωνία, (δ) προσδιορίζουν τους παράγοντες που επηρεάζουν τη διαπολιτισμική επικοινωνία και να συγκρίνουν την επικοινωνιακή συμπεριφορά, προφορική και μη, διαφόρων πολιτισμικών ομάδων, ερμηνεύοντας τη συμπεριφορά μέσω του πολιτισμού.
Δεξιότητες ώστε να μπορούν (α) επικοινωνούν αποτελεσματικά (λεκτικά και μη λεκτικά) σε ένα διαπολιτισμικό πλαίσιο και (β) να κατανοούν τις πολιτισμικές διαφορές των διεθνών επισκεπτών και αλλοδαπών εργαζομένων συμβάλλοντας έτσι στην αποτελεσματικότερη προβολή και διαχείριση του τουριστικού προϊόντος.
Ικανότητες ώστε να μπορούν (α) λειτουργούν και να δρουν με άνεση σε διαπολιτισμικά περιβάλλοντα επικοινωνίας, (β) να αξιοποιούν την πολιτισμική διαφορετικότητα ως ευκαιρία και ιδανικό πεδίο δημιουργικής αλληλεπίδρασης και (γ) για να επιδεικνύουν προσαρμοστικότητα και υπευθυνότητα ως αποτελεσματικοί συνομιλητές σε διάφορα πολιτισμικά πλαίσια.
Το μάθημα εξετάζει τη σχέση της παγκοσμιοποίησης με την κοινωνία και τον τουρισμό, αναλύοντας τον διεθνή τουρισμό ως βασικό μηχανισμό κυκλοφορίας ανθρώπων, πολιτισμικών προτύπων, κεφαλαίων και αναπτυξιακών μοντέλων. Εστιάζει στις θεωρητικές και κοινωνιολογικές προσεγγίσεις του τουρισμού, στον ρόλο του ως μέσου προώθησης ήπιας ισχύος (soft power) ή μετασχηματισμού της πολιτιστικής ταυτότητας, καθώς και στη συμβολή του στην παγκόσμια οικονομική ανάπτυξη.
Λαμβάνοντας υπόψη ότι οι συγκρούσεις αποτελούν αναπόφευκτο στοιχείο των ανθρώπινων αλληλεπιδράσεων σε διαπροσωπικό, κοινωνικό, εθνοτικό, εθνικό και διεθνές επίπεδο, το μάθημα προσεγγίζει επίσης ζητήματα διαχείρισης συγκρούσεων στο πεδίο της διαπολιτισμικής επικοινωνίας και των σχέσεων μεταξύ επισκεπτών και κοινωνιών υποδοχής.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις αναπτυξιακές θεωρίες και στα πρότυπα τουρισμού, στην παγκοσμιοποίηση της τουριστικής ανάπτυξης, στο διεθνές εμπόριο και στον εντεινόμενο ανταγωνισμό μεταξύ προορισμών. Παράλληλα, εξετάζονται οι κοινωνικές, πολιτικές, πολιτιστικές, οικονομικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις του τουρισμού, καθώς και η διττή του λειτουργία ως μοχλού ανάπτυξης αλλά και ως παράγοντα εξάρτησης, ιδιαίτερα για τις λιγότερο αναπτυγμένες και τις αναπτυσσόμενες χώρες.
Το μάθημα ολοκληρώνεται με την ανάλυση των σύγχρονων και μελλοντικών τάσεων του διεθνούς τουρισμού, με έμφαση στις τεχνολογικές εξελίξεις στις επικοινωνίες και στις μεταφορές, στη λειτουργία της παγκοσμιοποιημένης οικονομίας και στη διεθνή κινητικότητα, συμπεριλαμβανομένης της μετανάστευσης και του διεθνούς τουρισμού. Στο πλαίσιο αυτό, εξετάζεται επίσης ο ρόλος των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης στη διαμόρφωση της ταυτότητας και στην κατεύθυνση της πολιτισμικής αλλαγής, καθώς και η ανάγκη προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς στο περιβάλλον της παγκοσμιοποιημένης τουριστικής οικονομίας και κουλτούρας.
Αναλυτική χρονική κατανομή του μαθήματος:
Εβδομάδα 1η: Παγκοσμιοποίηση και διεθνής τουρισμός
Εβδομάδα 2η: Προκλήσεις της ζωής σε μια παγκόσμια κοινότητα
Εβδομάδα 3η: Πολιτισμός και Άνθρωποι
Εβδομάδα 4η: Επικοινωνία και πολιτισμός
Εβδομάδα 5η: Αντίληψη και κατηγοριοποίηση
Εβδομάδα 6η: Πολιτισμικοί και Αξιακοί Προσανατολισμοί
Εβδομάδα 7η: Ταυτότητες και υποομάδες
Εβδομάδα 8η: Λεκτική και μη λεκτική επικοινωνία και πολιτισμός
Εβδομάδα 9η: Μετανάστευση και επιπολιτισμός
Εβδομάδα 10η: Διαπολιτισμικές και διομαδικές σχέσεις
Εβδομάδα 11η: Διαχείριση διαπολιτισικών συγκρούσεων
Εβδομάδα 12η: Μέσα μαζικής ενημέρωσης και πολιτισμική αλλαγή
Εβδομάδα 13η: Αποτελεσματική διαπολιτισμική επικοινωνία σε μια παγκόσμια κοινωνία
Οι διαλέξεις θα ολοκληρωθούν με τη σύνοψη του περιεχομένου του μαθήματος κα την παροχή προς τους/τις φοιτητές/τριες οδηγιών για τις τελικές εξετάσεις.
- Προτεινόμενη Βιβλιογραφία:
Το μάθημα αποσκοπεί στην
Η αξιολόγηση των φοιτητών θα γίνεται με:
Γραπτή τελική εξέταση (100% του βαθμού) που μπορεί να περιλαμβάνει:
Τα κριτήρια αξιολόγησης γίνονται γνωστά στους φοιτητές στην έναρξη του μαθήματος.
Η αξιολόγηση των φοιτητών είναι προσβάσιμη από αυτούς για επεξηγήσεις αναφορικά με την βελτίωση τους.
