Ερευνητικές Μέθοδοι στην Ψηφιακή Εποχή

Το μάθημα «Ερευνητικές Μέθοδοι στην Ψηφιακή Εποχή» εισάγει τους/τις φοιτητές/τριες στη συστηματική διαδικασία της επιστημονικής έρευνας, με έμφαση στον σχεδιασμό, την υλοποίηση, την ανάλυση και την παρουσίαση ερευνητικών εργασιών σε μεταπτυχιακό επίπεδο.

Το μάθημα εξετάζει βασικές ερευνητικές φιλοσοφίες και μεθοδολογικές προσεγγίσεις, ποσοτικές, ποιοτικές και μεικτές μεθόδους, τεχνικές συλλογής και ανάλυσης δεδομένων, καθώς και ζητήματα βιβλιογραφικής επισκόπησης, ερευνητικής δεοντολογίας, εγκυρότητας, αξιοπιστίας και ακαδημαϊκής ακεραιότητας.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις προκλήσεις και δυνατότητες της έρευνας στην ψηφιακή εποχή, όπως η αξιοποίηση διαδικτυακών πηγών, ψηφιακών δεδομένων, βασικών εργαλείων ανάλυσης και υπεύθυνων πρακτικών χρήσης ψηφιακών τεχνολογιών και εργαλείων Τεχνητής Νοημοσύνης.

Το μάθημα λειτουργεί ως μεθοδολογική προετοιμασία για την εκπόνηση της διπλωματικής εργασίας και παράλληλα καλλιεργεί δεξιότητες επιστημονικής παρουσίασης, ώστε οι φοιτητές/τριες να μπορούν να οργανώνουν, να τεκμηριώνουν και να υποστηρίζουν προφορικά την ερευνητική τους εργασία.

Στόχοι – Επιδιωκόμενα Μαθησιακά Αποτελέσματα

Μέσα από συνδυασμό διαλέξεων, ασκήσεων, ανάλυσης επιστημονικών άρθρων, παραδειγμάτων και προφορικών παρουσιάσεων, οι φοιτητές/τριες θα αποκτήσουν:

• κριτική κατανόηση των βασικών ερευνητικών φιλοσοφιών και μεθοδολογικών προσεγγίσεων,
• ικανότητα διατύπωσης ερευνητικού προβλήματος, ερευνητικών ερωτημάτων ή/και υποθέσεων,
• δεξιότητες αναζήτησης, αξιολόγησης και σύνθεσης επιστημονικής βιβλιογραφίας,
• ικανότητα σχεδιασμού ερευνών με ποσοτικές, ποιοτικές και μεικτές μεθόδους,
• βασικές δεξιότητες συλλογής, οργάνωσης, ανάλυσης και ερμηνείας δεδομένων,
• εξοικείωση με βασικά εργαλεία ανάλυσης δεδομένων και με ζητήματα έρευνας στην ψηφιακή εποχή,
• επίγνωση ζητημάτων δεοντολογίας, ακαδημαϊκής ακεραιότητας, προστασίας δεδομένων και υπεύθυνης χρήσης ψηφιακών εργαλείων και Τεχνητής Νοημοσύνης,
• δεξιότητες συγγραφής, παρουσίασης και προφορικής υποστήριξης ερευνητικής εργασίας.

Διάλεξη 1η: Εισαγωγή στην επιστημονική έρευνα & Ερευνητικές Φιλοσοφίες και Προσεγγίσεις

Διάλεξη 2η: Στάδια μιας Ερευνητικής Διαδικασίας & Θέματα Ηθικής και Δεοντολογίας της Έρευνας

Διάλεξη 3η: Δευτερογενή Δεδομένα και Βιβλιογραφική Επισκόπηση

Διάλεξη 4η: Πρωτογενή Δεδομένα Ι: Συλλογή με ερωτηματολόγια

Διάλεξη 5η: Πρωτογενή Δεδομένα ΙΙ: Μέτρηση και Δειγματοληψία

Διάλεξη 6η: Ανάλυση Ποσοτικών Δεδομένων

Διάλεξη 7η: Ερευνητικά εργαλεία ανάλυσης δεδομένων: Εισαγωγή, Γραμμή εργαλείων, Καταχώρηση δεδομένων

Διάλεξη 8η: Ερευνητικά εργαλεία ανάλυσης δεδομένων: Περιγραφική Ανάλυση δεδομένων

Διάλεξη 9η: Ερευνητικά εργαλεία ανάλυσης δεδομένων: Παλινδρόμηση και Συσχέτιση

Διάλεξη 10η: Πρωτογενή Δεδομένα ΙΙΙ: Ποιοτικές Μέθοδοι Έρευνας και Παρατήρηση

Διάλεξη 11η: Ανάλυση Ποιοτικών Δεδομένων

Διάλεξη 12η: Αρχές Συγγραφής και Τεχνικές Παρουσίασης Επιστημονικών Εργασιών

Διάλεξη 13η: Μεθοδολογία Εισαγωγής Παραπομπών – Βιβλιογραφικών Αναφορών

- Προτεινόμενη Βιβλιογραφία:

• Ψιλούτσικου Μαρίνα (2023), Μεθοδολογία Έρευνας στις Διοικητικές Επιστήμες, Ηλεκτρονικό Αποθετήριο Κάλλιπος. Διαθέσιμο στον σύνδεσμο: https://repository.kallipos.gr/handle/11419/8599
• Λιαργκόβας Παναγιώτης, Δερμάτης Ζαχαρίας, Κομνηνός Δημήτριος (2022), Μεθοδολογία της Έρευνας και Συγγραφή Επιστημονικών Συνεργασιών (2η Έκδοση), Εκδόσεις Τζιόλα
• Saunders Mark, Lewis Philip, Thornhill Adrian (2014), Μέθοδοι Έρευνας στις Επιχειρήσεις και την Οικονομία, Εκδόσεις Δίσιγμα.
• Brancati Dawn (2021) Έρευνα στις Κοινωνικές Επιστήμες, Εκδόσεις Προπομπός

- Συμπληρωματική Βιβλιογραφία:

• Μέθοδοι έρευνας για φοιτητές του τομέα του τουρισμού, Durbarry Ramesh επιστ. επιμ. Αγιομυργιανάκης Γ., Μενεγάκη Α., 1η/2020, Γ. ΔΑΡΔΑΝΟΣ - Κ. ΔΑΡΔΑΝΟΣ κ ΣΙΑ ΕΕ
• Adler, Emily, Stier, Κοινωνική Έρευνα, Μια ξενάγηση στις Μεθόδους και στις Τεχνικές, (Επιμ. Τσιρμπας, Γιάννης), Θεσσαλονίκη, Εκδόσεις Τζιόλα, 2018.
• Μεθοδολογία έρευνας για τη συγγραφή εργασιών και επιστημονικών μελετών, Αλέξανδρος Γαρεφαλάκης, Ανδρέας Κουτούπης, Ιωάννης Πασσάς, 1η/2020, ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ Σ. Ι.Κ.Ε.
• Στατιστική, Τόμος Β’, Ζαχαροπούλου Χρυσούλα, 3η/2010, Σοφία Ανώνυμη Εκδοτική & Εμπορική Εταιρεία
• Ποιοτικές Μέθοδοι Έρευνας και Επιστημολογία των Κοινωνικών Επιστημών, Ιωσηφίδης, Θεόδωρος, 1η/2017, ΕΚΔΟΣΕΙΣ Α. ΤΖΙΟΛΑ & ΥΙΟΙ Α.Ε.
• Η ποιοτική έρευνα, Corrine Glesne, 1η/2018, ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ ΕΚΔΟΤΙΚΗ Α.Ε.
• H ερευνητική μεθοδολογία στον Πραγματικό Κόσμο, Gray, David E., 1η/2019, Θεσσαλονίκη, Εκδόσεις Τζιόλα
• Μεθοδολογία της Έρευνας και Συγγραφή Επιστημονικών Εργασιών, Λιαργκόβας Παναγιώτης, Δερμάτης Ζαχαρίας, Κομνηνός Δημήτρης, 2η/2022, ΕΚΔΟΣΕΙΣ Α. ΤΖΙΟΛΑ & ΥΙΟΙ Α.Ε.
• ΟΔΗΓΟΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΜΕ ΤΟ IBM SPSS 19, MARIJA J. NORUSIS, 1η/2011, ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΛΕΙΔΑΡΙΘΜΟΣ ΕΠΕ
• Μεθοδολογία συγγραφής πτυχιακών εργασιών και επιστημονικών μελετών, Ντάνος Αναστάσιος, 1η/2016, ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΚΔΟΤΙΚΗ ΕΠΕ
• Μέθοδοι και Πρακτικές Στατιστικών Ερευνών, Χαρακτηριστικές Εφαρμογές, STATISTICS CANADA, Μετάφραση: Πετράκος Γεώργιος, 1η/2020, Σοφία Ανώνυμη Εκδοτική & Εμπορική Εταιρεία
• Η σύνταξη της πτυχιακής διατριβής (Disertation), 2η έκδοση, Πετράκης Μιχάλης, 2η/2014, ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ ΑΕ
• Στατιστική εφαρμοσμένη στις κοινωνικές επιστήμες: Με τη χρήση του SPSS και του R, Ρούσσος Πέτρος, Τσαούσης Γιάννης, 1η/2020, Γ. ΔΑΡΔΑΝΟΣ – Κ. ΔΑΡΔΑΝΟΣ κ ΣΙΑ ΕΕ
• Ποιοτική έρευνα υποστηριζόμενη από λογισμικά, Silver Christina, Lewins Ann, 1η/2018, LIBERAL BOOKS ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΕΠΕ
• Snape D. & Spencer L. (2003). The Foundations of Qualitative Research. Στο Ritchie J. & Lewis J. (Επιμ.), Qualitative Research Practice - A Guide for Social Science Students and Researchers. London: SAGE Publications, Inc.
• Στατιστική & Οικονομετρία, Νικόλαος Σαριαννίδης, Γεώργιος Κοντέος, Θεμιστοκλής Λαζαρίδης, 1η/2019, ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ Σ. Ι.Κ.Ε.
• Μέθοδοι έρευνας για τις επιχειρήσεις, Schindler Pamela S. (Συγγρ.) - Αποστολάκης Αλέξανδρος, Κουργιαντάκης Μάρκος (Επιμ.), 1η/2019, ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΡΙΤΙΚΗ ΑΕ
• Μέθοδοι Έρευνας – Στις Επιχειρήσεις και την Οικονομία, Saunders M., Lewis P., Thornhill A., 2η/2019, ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΔΙΣΙΓΜΑ ΙΚΕ
• Μέθοδοι και τεχνικές ανάλυσης στην ποιοτική κοινωνική έρευνα, Τσιώλης Γιώργος, 1η/2014, Εκδόσεις ΚΡΙΤΙΚΗ ΑΕ
• Εισαγωγή στην ποιοτική έρευνα, Uwe Flick, Έκδοση: 1η Ελληνική από 5η Αγγλική/2017, Εκδόσεις ΠΡΟΠΟΜΠΟΣ" ΚΙΜΕΡΗΣ Κ. ΘΩΜΑΣ
• Ποιοτική Μεθοδολογία Έρευνας, Φιλία Ίσαρη, 1η/2016, Ηλεκτρονικό Βιβλίο, Ελληνικά Ακαδημαϊκά Ηλεκτρονικά Συγγράμματα και Βοηθήματα - Αποθετήριο "Κάλλιπος"
• Ποσοτική Ανάλυση και Στοιχεία Θεωρίας Αποφάσεων στη Διοίκηση και Οικονομία με Χρήση Λογισμικών EXCEL, ΙSALOS και SPSS, Χαλικιάς Μιλτιάδης, 1η/2022, BROKEN HILL PUBLISHERS LTD
• Εισαγωγή στη Μεθοδολογία Έρευνας Εκπόνησης Επιστημονικών Εργασιών, Χαλικιάς Μιλτιάδης, Σαμαντά Ειρήνη, 1η/2016, ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΚΔΟΤΙΚΗ ΕΠΕ

• Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών, με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών
• Προσαρμογή σε νέες καταστάσεις
• Λήψη αποφάσεων
• Αυτόνομη εργασία
• Ομαδική εργασία
• Εργασία σε διεπιστημονικό περιβάλλον
• Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής
• Παραγωγή νέων ερευνητικών ιδεών
• Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης

Χρήση Τ.Π.Ε. στη Διδασκαλία: Σύστημα Διαχείρισης Ηλεκτρονικής Τάξης (Open eClass), λογισμικά στατιστικής ανάλυσης δεδομένων, επεξεργαστής παρουσιάσεων, διαδίκτυο, πλατφόρμα τηλεδιάσκεψης

Χρήση Τ.Π.Ε. στην Επικοινωνία: Η επικοινωνία με τους φοιτητές επιτυγχάνεται με τη χρήση του Συστήματος Διαχείρισης Ηλεκτρονικής Τάξης (Open eClass), του Ηλεκτρονικού Ταχυδρομείου και πλατφόρμας τηλεδιάσκεψης

Γλώσσα αξιολόγησης: Ελληνική

Η αξιολόγηση του μαθήματος πραγματοποιείται μέσω ατομικής/ομαδικής εργασίας και προφορικής παρουσίασης. Οι φοιτητές/τριες καλούνται να αναλύσουν επιστημονικά άρθρα με βάση βασικούς άξονες ερευνητικής μεθοδολογίας: σκοπό της έρευνας, σχεδιασμό/μεθοδολογία/προσέγγιση, ευρήματα, περιορισμούς και προτάσεις για μελλοντική έρευνα, πρακτικές επιπτώσεις και πρωτοτυπία/επιστημονική αξία. Η εργασία παρουσιάζεται προφορικά με χρήση PowerPoint και υποβάλλεται ηλεκτρονικά σε μορφή PDF στην πλατφόρμα Open eClass.

Κριτήρια αξιολόγησης αποτελούν η κατανόηση του ερευνητικού σκοπού των άρθρων, η ορθή αναγνώριση και κριτική αποτίμηση της μεθοδολογικής προσέγγισης, η ακρίβεια στην παρουσίαση των ευρημάτων, η ικανότητα εντοπισμού περιορισμών και πρακτικών επιπτώσεων, η αξιολόγηση της πρωτοτυπίας και της επιστημονικής συμβολής των άρθρων, η χρήση κατάλληλης ερευνητικής ορολογίας, η τεκμηριωμένη επιχειρηματολογία, η δομή, σαφήνεια και επιστημονική τεκμηρίωση της προφορικής παρουσίασης, η τήρηση χρόνου, η προφορική υποστήριξη και οι απαντήσεις σε ερωτήσεις